Krajewski nie zwalnia...

Artur Krajewski, Żyrardowianin, profesor, animator kultury i  twórca interdyscyplinarny został nagrodzony przez ZAiKS za „dojrzałe i kreatywne podejście do sztuki”. Kilka dni temu odebrał nagrodę, właśnie jest w trakcie przygotowywania kolejnej edycji Festiwalu Miasto Gwiazd. Od 2016 roku jest Honorowym Obywatelem Miasta Żyrardowa.

Z profesorem Arturem Krajewskim rozmawia Jerzy Jankowski.

– Milczałeś i mało cię było u nas w żyrardowskim świecie przez ostatnie kilka lat. Odpoczywałeś?
– Tak. Miałem swego rodzaju wakacje i nadal je mam (śmiech). Proszę o inny zestaw pytań.

– Otrzymałeś właśnie jedną z najważniejszych nagród Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Za co przyznaje się te nagrody?
– Jak można przeczytać w Internecie, to prestiżowe wyróżnienia przyznawane jest dobrze zapowiadającym się lub znaczącym twórcom za ich duży wkład w rozwój polskiej kultury oraz zaangażowanie w działalność artystyczną. Krótko mówiąc, to nagrody „od twórców dla twórców”.

– „Za dojrzałe i kreatywne podejście do sztuki”. Na czym polega taka dojrzałość?
– W sumie to nie ja powinienem na to odpowiadać, bo rozumiem, że nawiązujesz do uzasadnienia kapituły, dlaczego to właśnie ja otrzymałem nagrodę „Sprzyjamy Wyobraźni”. Wiem jednak, że jak podkreślił prezes zarządu ZAiKS-u dr Miłosz Bembinow, to najważniejsze wyróżnienie z całej tej puli nagród.

– Troszkę się wykręcasz, powiedz, czym jest ta dojrzałość i kreatywność.
– Kreatywność to impuls i nagle... wszystko zaczyna się dziać. To jak u Pomysłowego Dobromira – ta piłeczka, która pojawiała się nad jego głową, a on zaraz po niej podskakiwał, krzycząc „aha…”.

– Aha... to ciekawe. Czyli kreatywni mają czasami takie „aha”, rozumiem. Ale wróćmy do nagrody. Przypomnij, kiedy odbyło się wręczenie?
– Uroczystość wręczenia nagród odbyła się niedawno, bo 25 kwietnia w warszawskim Domu pod Królami, siedzibie ZAiKS-u. Takie momenty to także wymiana myśli i miła atmosfera, ale dla mnie była to podwójna przyjemność. Oprócz otrzymania nagrody odbyła się też symboliczna promocja mojej najnowszej książki – nie ukrywam, delikatnie kontrowersyjnej – zatytułowanej „Dzieło”. Otrzymali ją wszyscy nagrodzeni.

– Czym jest ta „magiczna” SZTUKA według Ciebie. Czym jest DZIEŁO?
– Kultura to wszechświat. Kiedy człowiek pierwszym słowem – takim protojęzykowym śladem odbitej dłoni w symbolicznej jaskini, niekoniecznie Platona – powołał Kulturę do życia, stał się człowiekiem. To właśnie Kultura określiła, że jesteśmy ludźmi, a sztuka to galaktyka w tym kosmosie – mały skrawek, który, gdy go powiększymy, wydaje się ogromny. W tej sztuce jest wielu artystów. To ci, którzy porozumiewają się innym językiem – językiem sztuki, komunikatem, którym jest Dzieło. A ono samo bywa czasem niezrozumiałe i może niektórym w swojej formie wydawać się mało użyteczne. Ale to nie szkodzi, Dzieło to rzecz ważna.

– Czyli, jak uczeń jest gotowy, to pojawia się Dzieło. Jesteś profesorem tzw. belwederskim. Czy to już koniec twojej kariery naukowej? Czy przed tobą już tylko emerytura?
– Jeśli chodzi o drogę akademicką, to tak – to najwyższy tytuł, jaki można osiągnąć. Ale cały czas działam na polu nauki, nie tylko jako nauczyciel akademicki, lecz także jako twórca i organizator studiów podyplomowych, wykładów, recenzji i przewodów różnej maści. To wciąż bardzo intensywna działalność.

– Wiem, że studia podyplomowe, które stworzyłeś na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, są unikatowe i bardzo dobrze odbierane w środowisku urzędniczym w całej Polsce. Wiem też, że jako doradca ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego masz wiele obowiązków, a jednocześnie nadal spotykasz na swojej drodze wybitnych twórców, np. przez ostatnie 18 lat na Festiwalu Sztuk „Miasto Gwiazd” w Żyrardowie. Co cię nakręca do działań?
– Przez ostatnie trzy lata mam ogromną gonitwę zajętości. Bez kalendarza bym tego nie przetrwał. A najciekawsze jest to, że doceniam ciszę i spokój, pisząc swoje książki. To czas relaksu, mimo pewnego napięcia, które temu towarzyszy – ale ja to zwyczajnie lubię. Tak więc robię to co lubię, to co daje mi satysfakcję.

– Na ile ważne jest dla ciebie to, że jesteś z Żyrardowa? ASP, ministerstwo, projekty o randze ogólnopolskiej, a jeszcze niedawno odznaczenie „Zasłużony dla Warszawy” – czy to wszystko sprawia, że Żyrardów stał się mniej ważny?
– Żyrardów, jak wiedzą wszyscy, którzy mnie znają, zawsze był i jest dla mnie BARDZO ważny. To tutaj odbywam wiele spotkań, tutaj zapraszam gości, opowiadam im o mieście, „zarażam ich Żyrardowem” – a nawet czasami sprawiam, że inwestują w Żyrardów.

– Powiedz jeszcze: czy kultura łączy ludzi, czy – jak prawie wszystko w Polsce – dzieli ich?
– O kulturze już wspomniałem, ale dopowiem: polaryzacja to też część tego wielkiego „worka”, którym jest kultura.

– Piszesz - to już wiem. Uprawiasz sztuki wizualne – też wiem, bo byłem na twojej – udanej  według mnie - wystawie w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu. Znam też twoje podejście filozoficzne do sztuki. Wyjaśnij jeszcze: Czym jest „badanie pamięci kulturowej” i „symbolicznych form istnienia”, które to pojęcia także pojawiły się w uzasadnieniu przyznania ci nagrody?
– To zbiorowa pamięć, którą można odczytywać choćby z języka. Uwielbiam śledzić najmniejsze kulturowe „memy” i na tej podstawie powołałem do życia pojęcie, które opisałem w książce „Mem Ignorancji”. Nadawanie sensu światu poprzez język rzeczywistości, która nas otacza, jest właśnie symbolizowaniem naszego istnienia.

– Dziękuję za rozmowę, gratuluję kolejnej nagrody. Można powiedzieć: zwyczajny profesor ale i profesor… zwyczajny :)

- Dziękuję za możliwość porozmawiania i pozdrawiam czytelników „Życia Żyrardowa”.